Feiten en cijfers over illegale drugs

Hoeveel Europeanen gebruiken illegale drugs?

In Europa heeft 22% van de 15-64-jarigen ooit cannabis gebruikt. 5% ge­bruikte het laatste jaar cannabis. Geschat wordt dat 1% van alle Europese volwassenen dagelijks cannabis gebruikt.

Gemiddeld heeft 3% van de Europeanen van 15-64 jaar ooit amfetamines of xtc geprobeerd. 4% gebruikte ooit cocaïne. 0,4% gebruikte de voorgaande twaalf maanden amfetamines, 0,5% xtc en 1% cocaïne. De Europese cijfers wijzen op een stabilisering van het gebruik van deze middelen. De mate van gebruik verschilt sterk tussen landen.

Hoeveel Belgen gebruiken illegale drugs?

In 2013 zei 14% van de Vlaamse bevolking tussen 15 en 64 jaar dat ze ooit experimenteerden met cannabis (17% mannen, 11% vrouwen). 3,5% van de Vlamingen gebruikte in de twaalf maanden voor de enquête cannabis, 2% in de dertig dagen ervoor. 0,4% van de Vlamingen gebruikte het afgelopen jaar cocaïne, 0,3% opiaten en 0,4% xtc of amfetamines.

Hoeveel Vlaamse jongeren gebruiken illegale drugs?

Onder jongeren in het secundair onderwijs was cannabis het meest gebruikte illegale middel. Tijdens het schooljaar 2012-2013 zei 17% van de leerlingen dat ze ooit cannabis hebben gebruikt. 11% van de leerlingen gebruikte het jaar voor de bevraging cannabis. 2% deed dat regelmatig (wekelijks tot dagelijks) en 1% dagelijks. Vanaf de leeftijd van 15-16 jaar nam het cannabisgebruik gevoelig toe. Meer jongens dan meisjes gebruikten ooit en het laatste jaar cannabis. 4% van de leerlingen had ooit andere illegale drugs dan cannabis gebruikt. Bij de oudste leerlingen gebruikte 1,4% in de maand voor de bevraging een andere illegale drug dan cannabis. Xtc is de meest frequent voorkomende drug: 3% van alle 17-18-jarigen heeft ooit xtc gebruikt.

40% van de studenten in het hoger onderwijs in Vlaanderen gaf in een bevra­ging in 2013 aan dat ze ooit cannabis gebruikt hebben. 22% had in het voorbije jaar cannabis gebruikt.  21% van de laatstejaarsgebruikers gebruikte minstens een keer per week, dus regelmatig cannabis tijdens het academiejaar. 5% ge­bruikte dagelijks cannabis. Bij studenten in het hoger onderwijs in Vlaanderen blijft het gebruik van amfetamines, xtc en cocaïne in 2013 beperkt tot een klein deel van de studentenbevolking: 3% had in het voorbije jaar xtc gebruikt, 2% amfetamines en 2% cocaïne.

Cannabis is ook de populairste illegale drug in het uitgaansleven. 59% van de uitgaanders in Vlaanderen zei in 2012 dat ze ooit cannabis heb­ben gebruikt. 32% gebruikte het voorbije jaar cannabis. Van de laatstejaars­gebruikers van cannabis gebruikte een meerderheid occasioneel (18%). 7% gebruikte dagelijks cannabis. Bij uitgaanders komt het gebruik van andere illegale middelen dan cannabis vaker voor dan bij studenten of bij de algemene bevolking. 17% gebruikte het voorbije jaar xtc, voor cocaïne is dat 14%. Het speedgebruik ligt lager (8%).

Hoeveel mensen hebben een drugprobleem?

In Vlaanderen heeft in 2011 2% van de 15-16-jarigen een verhoogd risico op cannabisgerelateerde problemen. Onder studenten uit het hoger onderwijs in Vlaanderen had in 2013 22% van de laatstejaarsgebruikers van cannabis te kampen met één of meer uitingen van problematisch gebruik (bv. langer gebruiken dan men van plan was, langer dan een week -zonder succes- met cannabis willen stoppen, verplichtingen op het werk of voor de studie niet na kunnen komen door het gebruik van cannabis,…). Hoewel het gebruik van andere illegale drugs dan cannabis beperkt is bij hogeschoolstudenten, heeft 34% van die gebruikers een verhoogd risico op problemen door dit gebruik.

In Europa werd in 2012 de prevalentie van problematisch opiaatgebruik in de bevolking van 15 tot 64 jaar geschat op 0,4% of 1,3 miljoen personen. Voor België werd in 2010 geschat dat 3,5 op 1.000 15-64-jarigen ooit drugs had geïnjecteerd. Dat kwam neer op 25.016 personen.

Hoeveel mensen doen beroep op hulp omwille van een drugprobleem?

Het grootste deel van de zorgperiodes in de CGG omwille van stoornissen gebonden aan illegale middelen zijn voor cannabis. Het percentage steeg van 52% naar 59% in de periode 2003-2013. De vraag naar hulp voor cannabis stijgt sterk. In de gespecialiseerde centra voor drugverslaafden (RIZIV) verdrievoudigde het aantal nieuwe behandelingen voor cannabis tussen 2003 en 2012.

Algemene en psychiatrische ziekenhuizen nemen vooral cliënten met diagnose opiaatafhankelijkheid op. Het aandeel van de behandelingen voor cocaïne en voor amfetamine of xtc neemt toe in de gespecialiseerde centra voor drugverslaafden (RIZIV) maar het aandeel behandelingen voor opiaten blijft er het grootst.

Hoeveel mensen sterven aan een overdosis?

Deze vraag is moeilijk te beantwoorden, ook al wordt ze vaak gesteld. De meeste statistieken geven enkel een beeld van overlijdens die rechtstreeks door drugs worden veroorzaakt (overdosis, vergiftiging,...). Nochtans kunnen drugs ook onrechtstreeks een overlijden met zich meebrengen (verkeersongeval, ziekte, suïcide,...). Het is bovendien de vraag of alle overlijdens door overdosis ook gemeld worden.

In de periode 2000-2012 zijn in het Vlaams gewest 541 personen (431 mannen en 110 vrouwen) overleden als gevolg van het gebruik van illegale drugs.

Factsheets

De factsheets presenteren de belangrijkste cijfergegevens van de laatste tien jaar over de omvang van het middelengebruik in Vlaanderen en België.

Het document achtergrond bij de factsheets geeft meer uitleg bij de ge­bruikte cijfers. Alle bronnen zijn opgenomen in de literatuurlijst.

VAD beschikt over heel wat productinfodossiers over illegale drugs.

 

Download hier de factsheetsover illegale drugs
  • Factsheet opiaten | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...

  • Factsheet cannabis | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...

  • Factsheet cocaïne | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...

  • Factsheet tripmiddelen | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...

  • Factsheet smartdrugs & Nieuwe Psychoactieve Stoffen | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...

  • Factsheet xtc en amfetamines | dossier - rapport

    Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije...
    Download hier - Lees meer...