Productinfodossier smartdrugs

'Smartdrugs' is een relatief nieuwe term, die midden jaren negentig vrij veel aandacht kreeg in de samenleving, media en politiek. De term smartdrugs wordt veelal gehanteerd als algemene noemer voor een hele reeks van producten die een opwekkende, kalmerende of bewustzijnsveranderende werking hebben, maar die als een veilig, gezond en onschadelijk alternatief voor illegale drugs worden gepromoot.
Dit beeld klopt niet, maar de aanwezigheid en het gebruik ervan moeten evenmin geproblematiseerd worden. Al dan niet opzettelijk mis(ge)bruik is het grootste risico.

De eerste smartdrugs

De oorspronkelijke smartdrugs zijn geneesmiddelen ontwikkeld ter verbetering van onder meer de hersenfuncties, met name om ziekten als Alzheimer, Parkinson,... te behandelen. Tegenwoordig worden ze echter ook gebruikt door gezonde personen omwille van een aantal positieve effecten die eraan toegeschreven worden, zoals helderder kunnen denken, een beter concentratievermogen, meer energie,...
Het is niet duidelijk of deze middelen daadwerkelijk dergelijke effecten bewerkstelligen.

Smart drinks en smart nutrients

Smart drinks en smart nutrients zijn voedingssupplementen waaraan gezondheidsclaims worden toegeschreven, maar het zijn geen geneesmiddelen. Zij bevinden zich in een grijze zone tussen voeding en geneesmiddelen. Deze smart nutrients en smart drinks zijn populair in het uitgaansmilieu, waar ze gebruikt worden om extra energie op te doen en om het lichaam te laten recupereren. De medische risico's van deze producten lijken op het eerste zicht relatief beperkt. Toch moeten we waarschuwen voor de mogelijk schadelijke effecten van te hoge doseringen vitaminen. Zo kan het overmatig gebruik van vitamine A toxisch zijn.

Ecodrugs

Ecodrugs zijn planten en kruiden waaraan een bepaalde werking wordt toegeschreven: een stimulerende werking, een sedatieve werking of een afrodisiacum. Tevens is er een aanbod van hallucinogene producten met de psychedelische en de mescaline bevattende cactussen.
Ook het gebruik van planten of kruiden kan risico's inhouden: bij een (te) grote dosis kunnen planten zeer giftig of zelfs dodelijk zijn. Bovendien zijn de hoeveelheid en de verhouding werkzame stoffen in natuurlijke producten nooit constant. De veel gehoorde opvatting dat natuurlijke producten per definitie minder schadelijk zijn dan chemische producten, is dan ook niet correct.

Smart products

Smart products bestaan uit een combinatie van verschillende soorten ecodrugs (en soms chemische voedingssupplementen) die in de vorm van pilletjes of drankjes verkocht worden. Zij worden aangeprezen als een 'natuurlijk, legaal en veilig alternatief' voor synthetische drugs.
De productgebonden risico's besproken bij ecodrugs zijn hier eveneens van toepassing, maar er komen nog enkele risico's bij: onduidelijkheid over de sterkte van de verschillende middelen en het feit dat sommige stoffen die afzonderlijk niet toxisch zijn in samengestelde vorm wel toxische effecten kunnen hebben.

Energy drinks

Energy drinks zijn limonadeachtige drankjes ontwikkeld om het lichamelijk en psychisch prestatievermogen van de gebruiker te verhogen. Energy drinks bevatten cafeïne, taurine, guarana, koolhydraten en/ of vitaminen. Guarana - met als belangrijk bestanddeel cafeïne - vermindert de vermoeidheid.

De Belgische wetgeving limiteert de concentratie aan cafeïne tot 150 mg/l (een stevige kop koffie bevat +/- 100 mg/l). Maar wat de energy drinks betreft, tolereert men - gezien de Europese markt en in afwachting van de Europese regelgeving - een maximaal gehalte van 320 mg/l. Energy drinks kunnen risico's geven bij overmatig of gecombineerd gebruik.

  • Smartdrugs | dossier - rapport

    Smartdrugs is een relatief nieuw begrip, dat vaak verwarring opwekt omdat co...
    Download hier - Lees meer...